ფეხბურთი უკვე დიდი ხანია გაცდა მხოლოდ ტყავის ბურთის ჯადოქრებისა და მწვანე მინდვრის ემოციას, სახალხო სპორტი ათწლეულებია ძალაუფლებისა და პოლიტიკის განმსაზღვრელ ერთ-ერთ იარაღად იქცა.
თანამედროვე ფეხბურთში ძალაუფლება, პოლიტიკა და ფული ერთმანეთში ისეა გადახლართული, რომ რთულია განასხვავო, სად გადის ზღვარი სპორტულ და პოლიტიკურ ინტერესებს შორის. ხშირ შემთხვევაში ეს შესაძლოა გადაკვეთის წერტილი და მთავარი ღერძიც კი იყოს.
არაბული ინვესტიცია, რომან აბრამოვიჩის ჩელსი და ოლიგარქიული ფული ბოლო ათწლეულების განმავლობაში ევროპულ ფეხბურთში მსუყედ ტრიალებდა, მაგრამ გავიხსენოთ ერთ-ერთი პიონერი, რომელმაც იმ დროს საფეხბურთო კლუბის გამოყენებით საკუთარი იმიჯი და პრესტიჟი პოლიტიკური მიზნებისთვის გამოიყენა.
ცხადია, საუბარია სილვიო ბერლუსკონიზე. კაცი რომელიც სამჯერ იყო იტალიის ხელმძღვანელი. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ მასზე მეტხანს იტალიის სათავეში არავინ ყოფილა. საერთოდაც იტალიის გაერთიანების შემდეგ მასზე დიდი ხნით ქვეყნის მეთაურები მხოლოდ ბენიტო მუსოლინი და ჯოვანი ჯილოტი ყოფილან. საინტერესოა თუ რა როლი ჰქონდა სპორტს და საფეხბურთო კლუბ მილანს, როგორც გამარჯვების სიმბოლოს, ბერლუსკონის პოლიტიკაში.
როდესაც იტალიელმა ოლიგარქმა და მაგნატმა „როსონერი" შეიძინა, მილანი უკვე იყო კალჩოს გრანდი, მაგრამ კლუბს სახარბიელო პერიოდი ნამდვილად არ ედგა. სერია B-ში დაქვეითება, მსაჯების სკანდალი, ფინანსური კრიზისი. „რაინდმა”, როგორც სილვიოს უწოდებენ, კლუბი გაკოტრებისგან იხსნა და მის აღორძინებას შეუდგა.
რატომ ფეხბურთი და რატომ მილანი?
სილვიოს, როგორც იტალიელების უმეტესობას, ფეხბურთი უყვარდა. გარდა ამისა, პოლიტიკაში შორს მიმავალი გეგმებიც ჰქონდა და სპორტი მისი იარაღი უნდა ყოფილიყო, იტალიის მმართველებისთვის ფეხბურთის, როგორც რბილი ძალის, გამოყენება უცხო არასდროს ყოფილა. კრიზისში მყოფი მილანი კი ეროვნულობის სიმბოლოდ შეირჩა და ბერლუსკონის ნარატივიც ამაზე აიგო - ქვეყანასაც ისევე ააღორძინებდა როგორც მილანს. სილვიოს მემარჯვენე-ცენტრისტული იდეების გამტარი იყო და „ეროვნული” მილანი მის პოლიტიკას უფრო შეეფერებოდა, ვიდრე ქალაქის მეორე მხარეს მყოფი „ლურჯ-შავი" ინტერნაციონალე.
ნაციონალისტური შეხედულებების მიუხედავად, მილანის ინტერნაციონალიზაცია სწორედ ბერლუსკონის სახელს უკავშირდება, რისი ნათელი მაგალითი ცნობილი ნიდერლანდური ტრიოს ჩამოყალიბებაა. სილვიო არ იყო იმ ტიპის ბიზნესმენი, რომელიც მხოლოდ ფულს ხარჯავს, სპორტისა და იტალიის ყოველდღიურობაში ის თავისი ქარიზმით შემოიჭრა.
სილვიო მილანის კიდევ უფრო სახალხო და ნაციონალისტურ გუნდად ქცევას, ხოლო საკუთარი თავის ყველა იტალიელის წარმომადგენელ ლიდერად წარმოჩენას ცდილობდა. ბერლუსკონი იუვენტუსსა და მის მფლობელებს პოლიტიკურადაც უპირისპირდებოდა. ანიელების ოჯახი ელიტას წარმოადგენდა, ისინი ყველას ზემოდან უყურებდნენ და თავიანთ სიმდიდრეზე ბევრს არ საუბრობდნენ - რაც უფრო მეტს დამალავენ, მით უკეთესი. იტალიაში არსებული ხუმრობის თანახმად, იტალიის მმართველის, პრემიერ-მინისტრის ფუნქცია ანიელების კარის სახელურის გაპრიალებაა, ოღონდ მხოლოდ მაშინ, როცა ამის უფლებას დიდგვაროვნებისგან მიიღებენ. განუსაზღვრელი ძალაუფლების მქონე ანიელების ოჯახი, ცხადია, ფეხბურთზეც ახდენდა გავლენას და არაერთი ჭორი ვრცელდებოდა მსაჯების, გუნდებისა და ფედერაციის მოსყიდვისა და დაშინების შესახებ, უმეტეს შემთხვევაში, ჭორი სიმართლედ იქცეოდა ხოლმე.
იუვენტუსი იტალიური ფეხბურთი არაოფიციალურ მონარქად ითვლებოდა. მილანსა და იტალიის სხვა ქალაქებში ავი ენები ამბობდნენ, რომ იუვენტუსი ერთფეროვანი და სწორხაზოვანია, როგორც მათი მაისური, ისინი ზედმეტი პრაგმატიზმით თავს იზღვევენ და მთელ პასუხისმგებლობას მსაჯს აკისრებენ. იტალიის ელიტა და ანიელის მეგობრები კი ბერლუსკონისგან საშინელ პიროვნებას ხატავდნენ, ისინი ირწმუნებოდნენ რომ ბერლუსკონი საწყისი კაპიტალისთვის მაფიას გაურიგდა, მისი მიზანი სპორტის გავლენით პოლიტიკური კარიერის აწყობა და საკუთარი ხელშეუხებლობის გარანტია იყო, მსგავსი ტიპის ადამიანი კი საფრთხეს უქმნიდა დემოკრატიას და დიქტატურის წინაპირობა იყო.
სპორტსა და მის მიღმა ბერლუსკონისა და ანიელების დაპირისპირებისას ჟამს მხარეებმა ბევრი რამ დააბრალეს ერთმანეთს და თან არც თუ სასიამოვნო რეპლიკები გაცვალეს. იტალიური მედია ხუმრობდა - როცა ისინი ერთმანეთს დაუნდობლად ლანძღავდნენ ორივე სიმართლეს საუბრობდაო.
მსაჯებზე, პრესასა და ფედერაციაზე გავლენა ორივე მხარს ჰქონდა, ბერლუსკონის პოლიტიკური კარიერის წარმატების შემდეგ მილანმა კიდევ უფრო მეტი პრივილეგია შეიძინა. სილვიო ბერლუსკონი არ ყოფილა ყველაზე წმინდა ადამიანი, მისი ცხოვრებისა და საქმიანობის შესახებ ყველანაირი სისაძაგლის დაჯერება შეიძლება, მაგრამ ის არ ჰგავდა იტალიური ელიტის ტიპურ წარმომადგენელს და მთელი ცხოვრება, როგორც სპორტში, ასევე პოლიტიკაში ანიელების სტილს ებრძოდა. ბერლუსკონიმ მილანი შრომისა და აღორძინების სიმბოლოდ აქცია, რადგან მისი როგორც მეცენატის კარიერაც იდენტურია. მას დიდგვაროვანთა მსგავსად მემკვიდრეობით არ მიუღია სარგებელი, ის არდადეგების დროს შრომობდა, სტუდენტობისას სწავლის თანხას თვითონ იხდიდა და კრუიზის მუსიკალურ ბენდშიც კი უმღერია.
მილანის აღორძინების შემდეგ ის უფრო თავისუფლად შევიდა პოლიტიკაში, 90-იანებში, როცა მან პირველად სცადა პრემიერ-მინისტრობა, მილანის გულშემატკივართა სივრცეები, თავისი პარტიის შტაბებად აქცია. „რაინდის” სარეკლამო კომპანიამ, პარტიის სახელი საფეხბურთო სიმღერა Forza Italia-დან ისესხა. ასევე, სიტყვა Azzurri თავის გეგმებთან დააკავშირა. ბერლუსკონი ასე იმიტომ აფიშირებდა ფეხბურთს, რომ მილანმა მის ხელში სერიოზულ წარმატებას მიაღწია, როგორც შიდა ასევე საერთაშორისო ასპარეზზე, ჩემპიონთა ლიგის მოგებით ის ევროპის მეფედ იქცა და სურდა, რომ მისი ამომრჩევლის ცნობიერებაში სამუდამოდ აღბეჭდილიყო გამარჯვებულად.
მაშინ იტალიის ეკონომიკაც არ იყო სანაქებო მდგომარეობაში და ქვეყანა კორუმპირებული პოლიტიკოსების ნაკლებობასაც არ უჩიოდა. პოპულისტმა სილვიომ ეს სათავისოდ კარგად გამოიყენა და მისი ყოველი გამოსვლა ფეხბურთთან პარალელით სრულდებოდა: „ჩვენ გავხდებით ევროპის ლიდერები, როგორც მილანი და იტალიას დიდებას დავუბრუნებთ." - ამბობდა ის.
ბერლუსკონი ცდილობდა საშუალო კლასის და დაბალი ფენის წარმომადგენლების მხარდაჭერა მოეპოვებინა. ავტოკრატები, დიქტატორები და ოლიგარქები ხშირად იყენებენ მსგავს მიდგომას. პოპულისტური გამოსვლები და ხრიკები არც თუ უცხო იყო იტალიისთვის, ამიტომაც ბერლუსკონის ხშირად მუსოლინისაც ადარებდნენ. სპორტის რბილ ძალად გამოყენების კუთხით მსგავსება ნამდვილად შესამჩნევია. ბერლუსკონი, რომელიც პოლიტიკაში ანიელების და კორუმპირებული ელიტის ასალაგმად მოვიდა, თავად გახდა ის დრაკონი, რომელსაც ებრძოდა. სილვიო ქვეყანასთან ერთად საკუთარ კომპანიასაც მართავდა, მთავრობა, ანუ ბერლუსკონი, მისსავე ბიზნესსა და დაახლოებულ ბიზნესმენებს პრივილეგიებით ხშირად ანებივრებდა, მან სამართლებრივი დევნის იმუნიტეტი მოიპოვა და მიიღო ისეთი კანონები, რომლითაც თითქმის ხელშეუხებელი გახდა.
ბერლუსკონიმ ფეხბურთშიც იგივე ხაზი გაატარა, ის ანიელების მსგავსად ფარულ გარიგებასა და ფარდის უკან თამაშებს არ აწარმოებდა მსაჯებისა და პოლიტიკოსებისთვის, პირიქით, დაუფარავად ადგა და სისტემა მოარგო საკუთარ ინტერესებს - მილანში ბერლუსკონის მოადგილე ადრიანო გალიანი იტალიური ლიგის თავმჯდომარედ დანიშნა. ძალაუფლების დამყარებისა და პრივილეგირებული კასტის შექმნის შემდეგ, მილანის სპორტულმა წარმატებამაც უკანა პლანზე გადაიწია. კრიტიკოსების აზრით, ბერლუსკონი მილანს იყენებდა იქამდე სანამ სჭირდებოდა, შემდგომი ქმედება კი უბრალოდ ინერცია იყო.
ოდიოზურმა პიროვნებამ, საფეხბურთო სამყაროს მილანის სახით დაუვიწყარი საჩუქარი გაუკეთა, მაგრამ ლამაზი მომენტების, თასების, კაკასა და შევჩენკოს ოქროს ბურთების მიღმა იყო უამრავი დანაშაული, კორუფცია, ადამიანების სიცოცხლის მოსპობა და არაერთი სკანდალი. ერთჟამს იტალიის სასამართლომ სამართლიანობის აღდგენა განიზრახა, მაგრამ ბერლუსკონის დიდად არ უწვალია, საქმეებიდანაც შედარებით უმტკივნეულოდ გამოძვრა და სიბერეში პოლიტიკაში ისევ მობრუნდა. ერთი გამოთქმის არ იყოს - მკვდარზე ან კარგს ამბობენ ან არაფერსო, და, მგონი, აქ უნდა გავჩერდე, დანარჩენი მკითხველს მივანდოთ…
