დასავლეთ აფრიკაში მდებარე კოტ დ'ივუარის სახელმწიფო მეტად საინტერესო შემთხვევაა. ქვეყანაში 30 მილიონამდე ადამიანი და 60-ზე მეტი ეთნიკური ჯგუფი ცხოვრობს, რომლებიც სხვადასხვა რელიგიისა და იდეოლოგიის მიმდევრები არიან. ზემოთ ჩამოთვლილი მიზეზებიდან გამომდინარე, ქვეყნის ჯგუფებს შორის უთანხმოება და მცირე დაპირისპირება გამუდმებით ხდებოდა. 21-ე საუკუნის დასაწყისში კი დაძაბულობა სამხედრო ესკალაციამდე მივიდა. ომს წინ უძღოდა არასტაბილური და მძიმე ათწლეული - 1990-იან წლებში ქვეყნის ეკონომიკა მძიმე მდგომარეობაში აღმოჩნდა, ამას დაემატა პრეზიდენტ ფელიქს უფუეტ-ბუენის გარდაცვალება, რომელიც ქვეყანაში მცხოვრებ განსხვავებულ ეთნიკურ ჯგუფებშიც კი პატივისცემით სარგებლობდა.
ახალი არჩევნები, დაპირისპირება, ესკალაცია და ქსენოფობიური განწყობები ქვეყანაში ყოველდღიურობა გახდა. 2000 წელს ქვეყნის პრეზიდენტი ლორან ბაგბო გახდა, რასაც მოქალაქეთა ნაწილის პროტესტი და ხელახალი არჩევნების ჩატარების მოთხოვნა მოჰყვა. ომი 2002 წლის 19 სექტემბერს დაიწყო, პრეზიდენტ ბაგბოს მოწინააღმდეგე პარამილიტარისტულმა დაჯგუფება MPC - Mouvement patriotique de Côte d'Ivoire-მა ქვეყნის რამდენიმე ქალაქზე სრულმასშტაბიანი იერიში მიიტანა. მეამბოხეთა სამიზნე გახდა აბიჯანიც. მართალია მათ დედაქალაქის აღება ვერ მოახერხეს, მაგრამ მარტივად დაიკავეს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილები. აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ კოტ დ'ივუარის ჩრდილოეთ ნაწილში ბურკინა ფასოდან მიგრირებული , ძირითადად მუსლიმი მოსახლეობა ცხოვრობდა, ხოლო ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში უფრო მეტად ქრისტიანები ჭარბობდნენ. მდგომარეობა კიდევ უფრო დაამძიმა ლიბერიის საზღვართან მყოფმა მოძრაობამ, რომელმაც სოლიდარობა გამოუცდადა „პატრიოტულ მოძრაობას“ და შეტევა თავადაც დაიწყო. ბაგბოს ცენტრალური ხელისუფლება ამ ჯგუფების გააქტიურებას ლიბერიასაც აბრალებდა. დაპირისპირებები დიდ ხანს გაგრძელდა, საფრანგეთისა და სხვა ქვეყნების ჩარევის მიუხედავად, სამოქალაქო ომს ბოლო არ უჩანდა. საერთაშორისო საზოგადოების დიდი ძალისხმევით, 2004 წელს კონფლიქტი ოდნავ ჩაცხრა, მაგრამ პოლიტიკური კრიზისი გრძელდებოდა.
როდესაც ქვეყანაში უიმედობა სუფევდა, ევროპაში გამოჩნდა კოტდივუარელი ფორვარდი - დიდიე დროგბა, რომელმაც საფრანგეთისა და ინგლისის ჩემპიონატებში კარგი თამაშით მსოფლიო აალაპარაკა. ომისგან დაუძლურებულ და გაუბედურებულ სპილოს ძვლის ნაპირს, დიდიესთან ერთად 2006 წლის გერმანიის ჩემპიონატზე მოხვედრის შანსი გაუჩნდა. სპორტული წარმატების პარალელურად დროგბა სამშობლოსთვის დადებით და ავტორიტეტულ პიროვნებად ყალიბდებოდა. მან სამშობლოსთვის მშვიდობის მოტანის საქმეში თავისი წვლილის შეტანა გადაწყვიტა. 2005 წლის 8 ოქტომბერს კოტ დ'ივუარმა სუდანის ნაკრები დაამარცხა და მსოფლიო ჩემპიონატზე თამაშის უფლება გაინაღდა. ამ სიხარულმა დაპირისპირებული მხარეები ნაწილობრივ დააშოშმინა და საფეხბურთო ბატალიების დროს მათ შორის შეტაკება არ მომხდარა. თამაშის დასრულების შემდეგ გუნდის ლიდერმა, დიდიე დროგბამ, დაპირისპირებულ მხარეებს მიმართა: „კოტ დ'ივუარის კაცებო და ქალებო, დღეს ჩვენ დავამტკიცეთ რომ კოტდივუარელებს თანაარსებობა შეუძლიათ. შესაძლებელია ფეხბურთის ერთად თამაში და მსოფლიო ჩემპიონატზე გასვლა. ჩვენ დაგპირდით, რომ დღესასწაულს მოგიწყობდით. დღეს მუხლებზე დაჩოქილი შერიგებისკენ მოგიწოდებთ, ქვეყანა რომელიც უამრავი სიმდიდრის პატრონია, არ იმსახურებს ამ ომს. გთხოვთ, დადეთ იარაღი, დაგეგმეთ არჩევნები და ყველაფერი გაცილებით უკეთესად იქნება.“
სპორტსმენების მოწოდებამ შედეგი ნაწილობრივ გამოიღო. 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მიმდინარეობისას ცეცხლის შეწყვეტას ორივე მხარე დათანხმდა. მსოფლიო ჩემპიონატზე ღირსეული გამოსვლის შემდეგ ნაკრების ფეხბურთელები კვლავ ცდილობდნენ მედიატორის როლის მორგებას. 2007 წელს კოტ დ'ივუარის ნაკრებს მადაგასკარისთვის უნდა ემასპინძლა. დიდიეს ინიციატივით თამაში აბუჯანიდან ბუაკეში უნდა გადაეტანათ, დაპირისპირებულ მხარეებს კი ეროვნული გუნდისთვის მხარდამხარ უნდა ეგულშემატკივრათ. შეხვედრა მართლაც ბუაკეში გაიმართა. მასპინძლებმა მადაგასკარი 5-0 გაანადგურეს, ერთ-ერთი გოლი ნაკრებისა და ქვეყნის ლიდერმა დროგბამაც გაიტანა და მაყურებლებთან ერთად აღნიშნა. იმ დღეს მოიშალა მხარე, ნაკრების გამარჯვებასა და მშვიდობის დამყარებას ყველა ერთად ზეიმობდა. დიდიე დროგბამ შეძლო ის, რასაც რამდენიმე თვის წინ ვერავინ იფიქრებდა - დაპირისპრებული სამხრეთ-ჩრდილოეთის გაერთიანება. რამდენიმე თვეში ქვეყნის რეგიონებს შორის არსებული ბუფერული ზონები გაუქმდა და კოტ დ'ივუარი ნორმალურ ცხოვრებას დაუბრუნდა.
„ამ დროს ვიგრძენი, რომ კოტ დ'ივუარი მეორედ დაიბადა. არაერთი ტიტული მაქვს მოგებული, მაგრამ ჩემს ქვეყანაში მშვიდობის ნახვას არაფერი სჯობს. როდესაც ომის შემდეგ კოტ დ'ივუარის ქუჩებში გავდიოდი, თავს ამაყად და ბედნიერად ვგრძნობდი. ჩვენ ეს გავაკეთეთ, ეს იყო ჩემი ოქროცა და ჩემი ჯილდოც." - ეს სიტყვები ლეგენდარულ დიდიე დროგბას ეკუთვნის.
დიდეი დროგბა და კოტ დ'ივუარის ეროვნული ნაკრები გახდა ნათელი სიმბოლო იმისა, თუ როგორ შეუძლია სპორტსა და სპორტსმენებს ქვეყნის გაერთიანებასა და მშვიდობის დამყარებაში დადებითი, ხშირად გადამწყვეტი როლი ითამაშოს. მართალია, მშვიდობა ქვეყანაში მხოლოდ 3-4 წელი გაგრძელდა და 2011 წლიდან სპილოს ძვლის ნაპირი ისევ შიდა დაპირისპირების კერად იქცა, მაგრამ აბა დიდიესა და ფეხბურთს მეტი რა ექნა?!
ავტორი: ბაკურ ხუბულავა
