
გარდა ზემოთ ჩამოთვლილი მიზეზებისა, იუგოსლავიაში უკვე დენთის სუნი ტრიალებდა. სერბებსა და ხორვატებს შორის ისედაც სუფევდა დაძაბულობა. სერბებს „იმპერიის“ შენარჩუნება, ხოლო ხორვატებს დამოუკიდებელი სახელმწიფო სურდათ. იოსიპ ბროზ ტიტოს გარდაცვალების შემდეგ იუგოსლავია გზაგასაყარზე აღმოჩნდა. ამ დროს ფეხბურთი ხორვატი ერისთვის ნაციონალიზმის გამოხატულების მთავარ სიმბოლოდ იქცა. ტრიბუნებზე პოლიტიკური მოწოდებები და ბანერები უფრო და უფრო ხშირად ჩნდებოდა. საბედისწერო თამაშამდე რამდენიმე კვირით ადრე, ხორვატიის დემოკრატიულმა პარტიამ, პირველი მრავალპარტიული დამოუკიდებელი არჩევნები მოიგო. პარტიას სათავეში ედგა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ლიდერი და ხორვატული ნაციონალიზმის ამაღორძინებელი - ფრანიო ტუჯმანი. ხორვატიის დამოუკიდებლობისკენ სწრაფვამ იქ მცხოვრები სერბების უკმაყოფილება გამოიწვია. მეტიც, სერბებმა ქაოსი და დაპირისპირებების პროვოცირება არაერთხელ სცადეს. დინამოსთან თამაშისთვის, სერბების ზაგრებში მასობრივ ჩასვლას თვით „არკანი" აორგანიზებდა, რომელიც ცრვენა ზვეზდას იუგოსლავიური ნაციონალიზმის მთავარ სიმბოლოს განიხილავდა.

ხორვატიის დედაქალაქში სერბების წილი 15%-ს აღწევდა. საგულისხმოა ის ფაქტიც, რომ სერბეთის იმპერიალისტური პოლიტიკის წყალობით ისინი ხშირად პოლიციაში ან სხვა მაღალ თანამდებობაზე იწყებდნენ მუშაობას, შესაბამისად, ზაგრებზე ტოტალურ პოლიტიკურ და ადმინისტრაციულ კონტროლს აწესებდნენ. აქედან გამომდინარე არც ის იყო გასაკვირი, რომ 13 მაისის შეხვედრისთვის პროიუგოსლავიური განწყობის პოლიციელები იყვნენ მობილიზებულნი. 13 მაისს დაძაბულობა მატჩამდე დიდი ხნით ადრე დაიწყო. ქუჩაში მარშირებისას სერბი ულტრასები ტუჯმანს სიკვდილს ჰპირდებოდნენ და სკანდირებდნენ, რომ ზაგრები სერბებისაა. დინამოს გულშემატკივართა ჯგუფი - „ცუდი ლურჯი ბიჭები“ კი აგრესიას არ იშურებდნენ იუგოსლავიისა და სერბების მიმართ.
ქალაქში დაწყებული დაპირისპირება ტრიბუნებსაც მოედო. მხარეების შეკავება პოლიციამ ვეღარ მოახერხა და ზაგრების ქომაგთა დიდი ნაწილი მოედანზე აღმოჩნდა. დინამოს გულშემატკივრები პოლიციის მიმართ უკმაყოფილებას გამოხატავდნენ იმის გამო, რომ მთელი დღის განმავლობაში სერბები ქალაქსა და სტადიონზე არაერთი ვანდალური ქმედებით გამოირჩნენ, სამართალდამცავ უწყებებს კი რეაქცია არ ჰქონიათ. გაავებულ ხალხსა და პოლიციას შორის დაპირისპირება მოედანზე გაჩაღდა, რა დროსაც ხორვატული ფეხბურთის ამომავალმა ვარსკვლავმა, ზვონიმირ ბობანმა, ჩაიდინა ისეთი რამ, რაც სპორტის ისტორიას დღემდე ახსოვს. არეულობის დროს ბობანი ხორვატ ქომაგებს გამოესარჩლა, ერთ-ერთ დაშავებულს გადაეფარა და პოლიციელს წიხლი უთავაზა. ბევრი ფიქრობს, რომ სწორედ ბობანის ქმედებამ ითამაშა დიდი როლი ხორვატების მიერ დამოუკიდებლობისა და თავისუფლებისთვის ბრძოლის გაჩაღებაში. ვუკ იანიჩის დოკუმენტურ ფილმში - „იუგოსლავის ბოლო საფეხბურთო გუნდი“ ზვონიმირ ბობანი 13 მაისის მოვლენებს იხსენებს და ამბობს, რომ მოქმედებისკენ მას უსამართლობის გრძნობამ უბიძგა: „ბელგრადიდან ჩამოსულმა ხულიგნებმა ჩვენი სტადიონი გაანადგურეს. პოლიცია კი უკანონობას რეაგირების გარეშე ტოვებდა.“

იმ დღეს სტადიონზე 80-მდე პოლიციელი და 70-მდე გულშემატკივარი დაშავდა. საფეხბურთო მოედანზე დაწყებული დაპირისპირება კი მალე სამხედრო ესკალაციაში გადაიზარდა, რომელიც 1995 წლამდე გაგრძელდა. ომს 100 000-ზე მეტი ადამიანი სიცოცხლე შეეწირა. ზაგრების დინამოს არაერთი ქომაგი სამშობლოს დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში დაიღუპა. მათ უკვდავსაყოფად კლუბმა მაკსიმირის სტადიონის წინ მონუმენტი აღმართა, რომელსაც ასეთი წარწერა ამშვენებს: „დინამოს ყველა გულშემატკივარს, სამშობლოსა და თავისუფლებისთვის დაღუპულ გმირებს.“
ხორვატიამ მძიმე, მტკივნეული და სისხლიანი დაპირისპირების შედეგად ნანატრი თავისუფლების მოპოვება შეძლო, ზვონიმარ ბობანი კი ხორვატული ეროვნული ფოლკლორის კუთვნილება გახდა. ხორვატიის „ოქროს თაობის" ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული და წარმატებული ფეხბურთელი იყო, თუმცა სამშობლოში სპორტულ მიღწევებზე მეტად მას მამაცობის, პატრიოტიზმისა და ქვეყნის სიყვარულის გამო უფრო აფასებენ. ფეხბურთელისა და პოლიციელის შეტაკების ამსახველ საკულტო ფოტოს დღემდე ბევრი ხორვატის ოჯახში შევხდებით - როგორც სამშობლოსთვის, დამოუკიდებლობისა და თავისუფლებისთვის ბრძოლის სიმბოლოს.
ხორვატიამ მძიმე, მტკივნეული და სისხლიანი დაპირისპირების შედეგად ნანატრი თავისუფლების მოპოვება შეძლო, ზვონიმარ ბობანი კი ხორვატული ეროვნული ფოლკლორის კუთვნილება გახდა. ხორვატიის „ოქროს თაობის" ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული და წარმატებული ფეხბურთელი იყო, თუმცა სამშობლოში სპორტულ მიღწევებზე მეტად მას მამაცობის, პატრიოტიზმისა და ქვეყნის სიყვარულის გამო უფრო აფასებენ. ფეხბურთელისა და პოლიციელის შეტაკების ამსახველ საკულტო ფოტოს დღემდე ბევრი ხორვატის ოჯახში შევხდებით - როგორც სამშობლოსთვის, დამოუკიდებლობისა და თავისუფლებისთვის ბრძოლის სიმბოლოს.















