13 აგვისტოს, უეფას სუპერ თასის ფარგლებში ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებული პარის სენ-ჟერმენი ევროპა ლიგის ტრიუმფატორ ტოტენჰემს შეხვდება. როგორც ვხედავთ, ხვიჩა კვარაცხელიას ექნება კიდევ ერთი ტიტულის მოგების შანსი და უშუალოდ თამაშის დაწყებამდე, გავიხსენოთ რამდენიმე საინტერესო ფაქტი სუპერ თასზე, რომელიც ქართულ ფეხბურთს უკავშირდება.
რატომ არ შედგა სუპერ თასის მატჩი დინამო თბილისსა და ლივერპულს შორის?
უეფას სუპერ თასის 1981 წლის გათამაშებაში ჩემპიონთა თასის გამარჯვებული ლივერპული უნდა შეხვედროდა თასების მფლობელთა თასის ტრიუმფატორ დინამოს, მაგრამ ეს თამაში არ შედგა. რატომ მოხდა ასე? ამ ყველაფერს აქვს რამდენიმე ვერსია, როგორც ოფიციალური, ისე არაოფიციალურიც.
დავიწყოთ იქიდან, რომ 1990-იანი წლების ბოლომდე, უეფას სუპერ თასზე ჩემპიონთა თასის/ლიგის გამარჯვებული უპირისპირდებოდა არა უეფას თასის/ევროპა ლიგის მოგებულს, არამედ თასების თასის ტრიუმფატორს. ასე ხდებოდა იმ დრომდე, სანამ ეს ტურნირი არ გაუქმდა, 1999 წელს.
როგორც აღვნიშნეთ, 1981 წლის საუკეთესო გუნდების დაპირისპირება არ შედგა. ოფიციალური ვერსიის თანახმად, მერსისაიდელები და თბილისელები ვერ შეთანხმდნენ შეხვედრის ჩატარების თარიღზე, როგორც მიუნხენის ბაიერნი და მაგდებურგი, 1974-ში. დიახ. იმ დროს კლუბები თავად არჩევდნენ სუპერ თასის ჩატარების დროს.
"ლურჯ-თეთრებს" აწყობდათ აგვისტო, თუმცა "წითლებს" იმ დროს დაგეგმილი ჰქონდათ ამერიკული ტურნე, რომელიც კომერციული თვალსაზრისით სუპერ თასზე მომგებიანი იქნებოდა. ენფილდის ბინადრები ითხოვდნენ ზამთარში თამაშს, მაგრამ ეს გარემოება უკვე ნოდარ ახალკაცის გუნდისთვის იყო მიუღებელი.
საქმე ისაა, რომ საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი მიმდინარეობდა გაზაფხული - შემოდგომის ფორმატით, ზამთარში კი ბორის პაიჭაძის სახელობის სტადიონის ბინადრები მოუმზადებლები იქნებოდნენ. ერთი სიტყვით, ოფიციალური ვერსიით, ბობ პეისლის გუნდი დინამოს თარიღზე ვერ შეუთანხმდა.
რაც შეეხება არაოფიციალურ ვერსიას, ლივერპულს უბრალოდ არ სურდა თბილისურ გუნდთან თამაში, კიდევ ერთი მარცხის თავიდან აცილების მიზნით. მერსისაიდელებმა "ლურჯ-თეთრებთან" წააგეს 1979 წლის შემოდგომაზე, ევროპის ყველაზე პრესტიჟული საკლუბო ტურნირის სტარტზე.
პირველ მატჩში "წითლებმა" სახლში იმარჯვეს 2:1, ახალკაცის გუნდის მხრიდან ერთადერთი გოლი გაიტანა ალექსანდრე ჩივაძემ და ის დღემდე რჩება ერთადერთ ქართველ მოთამაშედ, რომელმაც ენფილდზე შეაგდო. რაც შეეხება საპასუხო შეხვედრას, ბორის პაიჭაძის სახელობის სტადიონის ბინადრებმა თავის ისტორიაში ყველაზე დიდი ქამბექი შემოგვთავაზეს.
დინამოს სჭირდებოდა მინიმუმ ორბურთიანი სხვაობით გამარჯვება, 82 ათასმა გულშემატკივარმა კი პეისლის გუნდის კარში სამი უპასუხო გოლი იხილა. თბილისელების მხრიდან ენფილდის ბინადრებს შეუგდეს ვლადიმერ გუცაევმა და რამაზ შენგელიამ, საბოლოო წერტილი კი ზუსტად შესრულებული 11-მეტრიანით ისევ და ისევ გუნდის მომავალმა კაპიტანმა დასვა.
ლივერპულის მოგზაურობა ევროსარბიელზე დასრულდა საქართველოს დედაქალაქში, "ლურჯ-თეთრები" კი მოგვიანებით დამარცხდნენ მომავალ ფინალისტთან, ჰამბურგთან. იმის გათვალისწინებით, რომ 1981 წლის აგვისტოსთვის ახალკაცის გუნდის შემადგენლობა იყო პრაქტიკულად იგივე, რაც 1979-ში, კიდევ ერთი წაგების ალბათობა მართლაც საკმაოდ მაღალი იყო.
არ უნდა დაგვავიწყდეს ისიც, რომ ბორის პაიჭაძის სახელობის სტადიონის ბინადრები იმ მომენტისთვის იყვნენ ბრწყინვალე ფორმაში - თასების თასის მოგება, საჩემპიონო რბოლა სსრკ-ს ლიგაში, მერსისაიდელები კი იმ დროს ახალი სეზონისთვის მხოლოდ მზადების პროცესში იყვნენ.
არსებობს კიდევ ერთი ვერსია, რომელიც "წითლების" მოთხოვნებს უკავშირდება. უეფას სუპერ თასის თანამედროვე გათამაშების ფორმატი მოიცავს ერთშეხვედრიან დაპირისპირებას, რომელიც იმართება ნეიტრალურ სტადიონზე, იმ დროს კი ეს იყო 2-რაუნდიანი დუელი გათამაშებაში მონაწილე კლუბების არენებზე.
ძველი ფორმატის მიხედვით, ერთ მატჩს თავის სტადიონზე გამართავდნენ ენფილდის ბინადრები, ერთ მატჩს კი ანალოგიურ პირობებში დინამო ჩაატარებდა. პეისლის გუნდი ამ ყველაფერს ეწინააღმდეგებოდა და 1 შეხვედრის ნეიტრალურ არენაზე გამართვას ითხოვდა. სუპერთასის ჩატარების სავარაუდო ადგილად ქუვეითი განიხილებოდა.
რაც არ უნდა იყოს, ფაქტია, ლივერპულმა ბოლოს საერთოდ უარი თქვა თბილისურ გუნდთან თამაშზე. ასე დარჩნენ კიდევ ერთი ევროტიტულის მოგების შანსის გარეშე "ლურჯ-თეთრები". არშემდგარი დაპირისპირებიდან გავიდა 40 წელზე მეტი, მაგრამ ქომაგები დღემდე ბჭობენ, თუ რა შედეგით დასრულდებოდა მერსისაიდელებისა და ახალკაცის გუნდის რიგით მე-3 შეხვედრა.
ქართველი, რომელმაც უეფას სუპერ თასი მოიგო
ლივერპულისა და დინამოს არშემდგარი მატჩიდან გადავინაცვლოთ 21-ე საუკუნეში, ქართველ ფეხბურთელთან, რომელმაც უეფას სუპერ თასის მოგება შეძლო. საუბარია კახა კალაძის შესახებ, რომლის ტიტულების კოლექციაში გვხვდება სუპერ თასის 2 ტიტული, 2003 და 2007 წლებში.
პირველ შემთხვევაში მილანმა, როგორც ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებულმა დაამარცხა უეფას თასის ტრიუმფატორი პორტუ, თუმცა ქართველმა უკანახაზელმა ეს შეხვედრა ტრავმის გამო გამოტოვა. ამის მიუხედავად, მოგებულებს შორის ფიგურირებს ისიც, რადგან "როსონერის" იმდროინდელი შემადგენლობის წევრი კიევის დინამოს ყოფილი მცველიც იყო.
რამდენიმე წლის შემდეგ, "დიავოლო" უეფას სუპერ თასის ტრიუმფატორი გახდა კიდევ ერთხელ, ამჯერად უკვე საქართველოს ნაკრების ოთხიანით თავის შემადგენლობაში. კარლო ანჩელოტის გუნდის მეტოქე იყო სევილია, რომელსაც იტალიურმა კლუბმა 3:1 მოუგო. ცენტრალურ მცველად გამწესებულმა კალაძემ ანდალუსიელებთან 90 წუთი ითამაშა.
ცნობისთვის, ეს იყო პირველი და ჯერჯერობით უკანასკნელი შემთხვევა, როდესაც სან სიროს ბინადრები "ლოს ნერვიონენსეს" დაუპირისპირდნენ. ამის გარდა, ეს არის მილანის ამ მომენტისთვის ბოლო პერფომანსი სუპერ თასზე. ვნახოთ, როდის ვიხილავთ იტალიურ გრანდს მომავალში კიდევ ერთხელ.
უეფას სუპერ თასის თბილისური საღამო
როგორც გვახსოვს, 10 წლის წინ, უეფას სუპერ თასი სწორედ საქართველოს დედაქალაქში ჩატარდა. ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებულს წარმოადგენდა ლუის ენრიკეს ბარსელონა, ევროპა ლიგის ტრიუმფატორს კი უნაი ემერის სევილია. დინამო არენაზე დამსწრე მაყურებელმა იხილა 9-ბურთიანი თრილერი, რომელიც 120 წუთის განმავლობაში გრძელდებოდა.
რაც შეეხება უშუალოდ მატჩის მიმდინარეობას, ანგარიში საჯარიმო დარტყმით მესამე წუთზე გახსნა ევერ ბანეგამ, რითაც ანდალუსიელები წინ გაიყვანა. "ლოს ნერვიონენსეს" ფლეიმეიქერის სტანდარტიდან ზუსტად 4 წუთში, ჯარიმა შეაგდო ლეო მესიმაც და 9 წუთის შემდეგ, მეორეც. პირველი ნახევრის მიწურულს ემერის გუნდის კარი რაფინია ალკანტარამაც აიღო.
მეორე ტაიმის დასაწყისში ლუის სუარესმა სხვაობა გახადა დამანგრეველი და მატჩის ინტრიგაც თითქოს მოკლა, თუმცა რამონ სანჩეს პისხუანის ბინადრები დანებებას არ აპირებდნენ. 57-ე - 81-ე წუთების შუალედში ევროპა ლიგის ჩემპიონებმა კატალონიელებს 3 ბურთი შეუგდეს.
თავი გამოიჩინეს ხოსე ანტონიო რეიესმა, კევინ გამეირომ და იევგენ კონოპლიანკამ. მატჩის ძირითადი დრო დასრულდა ანგარიშით 4:4, დამატებითი ტაიმების დამთავრებამდე 5 წუთით ადრე კი პედრო როდრიგესმა "ბლაუგრანასთვის" ტიტულის მომტანი ბურთი შეაგდო. დიახ, კამპ ნოუს ბინადრებმა თავისი მე-5 და ჯერჯერობით ბოლო სუპერ თასი თბილისში მოიგეს.
კიდევ ერთი ქართველი უეფას სუპერ თასზე
ქართული ფეხბურთისა და უეფას სუპერ თასის წარსულში არსებული კვეთების შემდეგ, გადავინაცვლოთ აწყმოში, სადაც ტიტულის მოპოვების შანსი ხვიჩა კვარაცხელიას აქვს. მისი გუნდის მეტოქე იქნება ტოტენჰემი, კიდევ ერთი ინგლისური კლუბი პარის სენ-ჟერმენის ტიტულებისკენ მიმავალ გზაზე.
როგორც გვახსოვს პსჟ-მ გასულ სეზონში ჩემპიონთა ლიგის ფაზაში ჯერ დაამარცხა მანჩესტერ სიტი, შემდეგ კი უკვე პლეიოფში ლივერპული, არსენალი და ასტონ ვილა. არ უნდა დაგვავიწყდეს საკლუბო მუნდიალის ფინალიც, რომელშიც "ლურჯ-წითლებმა" ჩელსისთან წააგეს. ვნახოთ, რას იზამს ენრიკეს გუნდი ლონდონის კიდევ ერთ წარმომადგენელთან, ამჯერად სუპერ თასზე.
იყო დრო, როდესაც ქართველი გარემარბის ხელში ჩაგდების მსურველების რიცხვში ფიგურირებდა "სპურსიც", მაშინ, როდესაც ის ჯერ კიდევ ყაზანის რუბინში თამაშობდა. პარის სენ-ჟერმენის ვინგერის ტრანსფერზე მუშაობდა ფაბიო პარატიჩი, რომელმაც ახალგაზრდა შემტევი ტურინის იუვენტუსში მუშაობის დროს შენიშნა.
იტალიელი ფუნქციონერი მოგვიანებით გადავიდა ჰოტსპურ არენაზე, თუმცა პსჟ-ს ამჟამინდელ შვიდიანზე ფიქრს ის არც ინგლისში შეეშვა. აღსანიშნავია, რომ ტოტენჰემი 24 წლის ვინგერს აკვირდებოდა მაშინაც, როცა ის უკვე ნაპოლიში თამაშობდა. 13 აგვისტოს, სუპერ თასზე, ლონდონელები საკუთარ თავზე გამოცდიან იმ მოთამაშის სიძლიერეს, რომელიც წლების მანძილზე მათ სატრანსფერო რადარზე იყო.
